Bus accident Rapthlak : Kawnpui dai reh-1981
(June 25, 2025 Zozam)
- K. Hmingthanfala
💥 Kum 1981 July ni 7-a Mizoram State Transport ( MST) Bus ZRX 82 Kawnpui daia accident chungchang kha, kha accident-naa tel ve leh tel ve lote ziah chhiar tur leh ngaihthlak tur engemawzat a awm tawh nachungin, kei, khata tel ve lo, mahse, tel ve teuh ther ther tak hian, keima lam kaihhnawih tlem leh a behbawm ho te te ka’n sawi ve ange.
Tunhma, 1980/81 vel khan Shillong-a Mizo zirlai exam zote khan haw nan Mizoram Sawrkarah MST bus dil chang an nei thin. Zirlai lo te pawhin kan chhawr tangkai thin. Kha bus ZRX 82 pawh kha Post graduate zirlai exam zote chah a ni. A hma daih atangin a lo kal dawn tih Shillong atangin kan lo hre tawh. Kha bus accident-a boral ve ta, kan veng Venghlui tlangval lian thelhthawlh Lalthangvunga nen a hmain Shillongah kan inhmu a. Keiin, ‘ Naktukah ka chho lawk dawn a, in exam zo tawh tho si a, chho rual ang hmiang’ ka ti a. Ani’n, ” MST bus lo kal tur kha ka nghak deuh a” a ti. Keiin, ‘ Kei pawh kha bus-a lo chhuk leh hmana, kha bus bawka chhoh leh ka tum tho alawm, kan chhoh rual theih dawn tho chu’ tiin, mihring remruatna chu ngaihtha takin kan nei ta a ni. Mihringte hian kan hma hun kan va hre lo tak em!!
Tichuan, kha bus-a chhuk hman ngei tumin Aizawlah chuan kan tih turte kan ti zung zung a. Kei chu ka inpeih hman vek, mahse, ka thianpa Ramhluna chu a inpeih hman ve ta tlat lo. Mak tak maiin a pawisa batuten ni khat min lo nghak lawk rawh, an ti leh thut mai a, kan nghak ta a ni. MST bus ZRX 82 chuan min liamsan ta vuah vuah a nih chu. Ni khatin kan tlai ta.
Tichuan, keini pawh kan inpeih hnu chuan MST bus dang Silchar thleng service-ah chuan kan liam ve ta a ni. Kha bus ZRX 82 lo chho lam chu Silchar thlen hma Dholai check gate-ah an lo ding a, passenger lum ti chu thingbuk hlimah an lo thu a, Shillongnu, kha accident-a boral ve ta Pi Chhungi’n min lo bye bye lauh lauh kha vawiin thlengin ka mitthlaah a la cham reng. Kan thiante dang pawh an awm nual. Kha accident chungchang ziaktu thenkhat hian, Silchar an chhuahsan hian khua thim tan tawh angin an ziak thin a, a rei tawh deuha, an hresual a ni ang. Khaw en laiin Dholai-ah kan hmu tlat a ni. Tin, MST bus hian Silchar chu khaw en laiin kan thleng thin tlat. Thim thet thetah Vairengte an lut a ni zawk ang. Kan hmuhna hmun hi bus an lo siamtirna hmun zawk pawh a ni maithei bawk. Kei pawh kum 44 hnua ziak ve chauh ka ni a, thil ka hre famkim bik lovang. Mahse, Dholai check gate chu ni tlatin ka hria a ni. Tichuan, Vairengte-ah an riak a, a tukah Aizawl panin an chhuak leh ta a nih kha.
Keini pawh Silcharah riakin, a tukah Assam State Transport Corporation ( ASTC) bus-in Shillong kan pan ve ta a ni. Shillong kan thleng a, zanriah ei turin kan thu thap tawh tihah chuan, kan thiante chanchin lungchhiatthlak tak chu kan hre ta. Tumah chaw bar zai rel reng kan awm lo. Min thawng lutuk chu kan ngawi thap ringawt a. Chutah chanchin hriat belh tumin kan tho fai leh ta vek a ni. Shillong Mizote chu kan vai mangan a, chanchin hriat belh tumin a chhun a zanin kan phili ruai ruai hlawm vek a ni.
Accident atanga ni hnih hnu chuan Shillong lam thleng tur ruang pariat chu a lo thleng ta. Ruang panga chu Madanriting Mizo thlanmual thara phum tur an ni a, ruang pathum chu hmun danga phum tur an ni. Hmun dang tih hi ka hre chiang ta tlat lo mai a, pakhat chu Bismel/Bismil/Bismiles khua a ni ngeiin ka hriaa, a bakho kha ka hre ta lo a ni. Kha’ng lai hun chanchin la hreawm deuha ka ngaih la dam, ka zawh phakte lahin an lo hre hleithei bik meuh tawh si lo. Ziakin engmah ka lo dah bik bawk si lova, a famkim tur ang pawhin ka ziak thei ta lo a nih hi. Tin, kei hi Shillong khua leh tui ka ni lova, mikhual tlangnel ve satliah mai mai kha ka ni a, thil hre viau tur kha ka ni lo hrim hrim bawk. Ka ziah ve huna ka zawh tur tia ka lo hual ruk ve, Ramhluna leh a U Ramthangaten mual an lo liam hman ta bawk si a.
Tichuan, ruang pariatte chu Madanriting Jowai gate bul, kawngpui sir hmunawl zau ve deuhah chuan, vuina leh thlahna hun kan hmang ta a. He thil thleng hian Shillong mitin, hnam dangho pawh chu a nghawng ve hle a, hemi ni hian kan invuina leh thlan laihna lamah pawh hnam hrang hrang, Naga, Khasi leh Nepali leh a dangte an lo tel ve teuh a, min lainat ve hmel khawp mai. Hetiang hi a hmain a la awm ngai lo an ti.
Mizo thlanmual thar Madanriting-a phum tur chu ruang panga, mahse, kuang pali a ni. Kuang pakhatah pafa, Pu Joseph Thangdailova kum 44 leh a fapa James Lalpianthanga kum 8 mite chu zal duntir an ni.
He kan inphumna tur Mizo thlanmual hi a thar, tumah la phum lohna a ni. He Mizo thlanmual bik kan neih theihna tura Mizoram Sawrkar Pu Thenphunga Sawrkar hnena diltu zinga pawimawh tak, Pu Joseph Thangdailova chu, a dil chhuah thlanmualah chuan phum hmasak berte zingah a tel ve ta a nih chu. Mihring hi aw….
Thlan chu kan lai ta a, a lo lung nasa mai a, kut durh phunga mal thleng vel kan laih hnu chuan, a lu lam atanga lai kan nih avang chuan, a chunglama awm Khasi-ho chuan an complaint a, a mawnglamah kan insawn leh ta a. Thlan pali, pakhat double lehnghal laih chu, a hmun lung bawk si nen, kut a na duh khawp mai. Hnam dang chu an awm ve teuh naa, min laih chhawk tum lovin hmuhnawm thlirin min thlir mai mai a ni. Tlai tawh takah kan inphum thei hram a. Thlanmual panna hi chho hlir a ni a, kuang chu kan kuta vuanin ka kokiin kan do chho tang tang a, an rim a awm ve tawh bawk nen, kuang si rengin kan hnar a awm bawk si a, kal chhung a rei duh khawp mai.
He bus accident taa kal chhuk leh haw chhoh tum ka nih avang khan, ka chhungte chu an lo mangang hle mai a, tunlai angin inbiak pawh zung zung a theih si loh. Tin, khatih lai khan kan Inpuiah ka khawsa tam lo bawk a. Ka U Vala leh Mathuama ( Zaithiam K. Lalthangthuama) te chuan Kawnpui thlengin ka ruang an lo zawng ve hial a, min hmuh ve loh hnu pawhin, ‘an tlakna hmuna la hmuh loh palh a ni anga,’ tiin an lo buai hman hle a ni awm e.
He accident hian kan veng, Venghlui chu min nghawng ve hle a. Tlangval lian tha tak Lalthangvunga s/o Lalthangdula a thi a, Sipai bang Lalnghaka h/o Lalbuaii, Pu Khuma in luah chu a thi bawk a, mahse, a ruang hi a U Pastor-in Chandmari-ah a la thung a ni. Tin, nula hmeltha tak thi ve ta, Engmawii d/o J. Lalhlima kha kan venga awm ngar ngar, Republica an mahni In thara awm phei hlim chauh an ni bawk a. Tin, W. Pahlira (Patea) s/o Pi L. Thanmawii ex- MLA chuan hliampui tuarin, a malpui ruh a tliak bawk a ni. Pu Thanhlira s/o Pu Rochungnunga chu kha bus chahtute zing ami, chuang ve ngei tur, mahse, enge maw avanga chuang ve ta lo a ni mah mah. Tin, kha bus khalhtu Pu Chhuanvawra nupui Pi Noengi kha kan veng mi hlun a ni bawk. An nupa hian accident-ah khan an thi tel a ni. Pi Noengi hming hi, ‘Nonalh’ tiha ‘ No’ anga lam lovin, ‘ Nopui’ tiha ‘No’ anga lam tur a ni. Mi thenkhatin an lam dik lo fo mai. Tin, a driver Pu Chhuanvawra pawh hi tuna kan venga awm ta, Pu C. Lalchhandama U hi a ni.
He bus accident chunchangah hian, an pahniha boral ve ta driver Pu Chhuanvawra leh a nupui Pi Noengite lam chanchin hi an sawi ngai meuh lova. Engang takin nge an chhungte leh an kalsan tak an fa naupang te te pali-te khan an tawrh ve ang tihte hi kan ngaihtuahpui lo deuh hian ka hre thin a, ka hriat chhun chhun tlem kan sawi ange.
Pu Chhuanvawrate hian khatih lai khan fa pali, Lalrinzuali kum 9, Lalrinsangi kum 7, Lalrindiki kum 5 leh Lalrinawmi kum 3-te an nei a ni. Tin, Pi Noengi khan fa thla li mi vel a pai bawk niin an sawi. A upa ber Larinzuali hi Lalrema nen fa pathum neiin tunah Aizawl Luangmualah an awm. A dawttu Lalrinsangi hian Lalrinpuia nen fa pahnih an neih hnuin, kum 2008-ah Aizawl Tuikualah a boralsan, a dawttu Lalrindiki hi 2016-ah Tuikualah a boral, a naupang ber Larinawmi hi Vanlalauva nen fa pakhat neiin Aizawl Kanaan vengah an awm.
Khatih lai khan an fa upate pahnih, Lalrinzuali kum 9 leh Lalrinsangi kum 7 te chu Adventist Training School,( ATS) Jowai, ( Shillong kawng) Meghalaya-ah an dah a ni. Kha bus-a Pi Noengi kal ve chhan pawh, a fa upa ber Lalrinzuali ATS-a a damloh vang a ni. Tichuan, ATS, Jowai atang chuan Rinzuali chu Shillongah a hruai thla ve bawk a ni.
An nu leh pate boral avang hian Rinzuali-te unau chu, an first cousin, ATS-a awm ve tho, an U Matluangi ( LPS Nun Krista) Venghlui nen, Jeep-in an zuk hruaichhuak a. An hruaina jeep neitu leh khalhtu hi hriatchhuah ka tum ngial naa ka hre thei ta tlat lo. Heta anmahni hruai tur leh buaipui tura kal nia Pi Matluangi’n a sawi chuan,ka kal lo, a ti tlat mai si a, a lo upa ve ta deuh a, a hriatna a buai ve tawh deuh a ni ange kan ti ringawt a ni. An kal dan chipchiar deuhte hriat a chakawm tehlul nen. A hre tura ngaihhoin mual an liam tawh bawk si a. An zu hruaite lah naupangchhia mai an la ni si a. Engpawh nise, jeep hi chu Rinzuali la hriat danin, Republic veng ta niin a sawi. An jeep hi Zanlawn daiah a chhiaa, Pu J. Thanzuala ( Mana & Sons) phai kal haw chuan a Ambassador car-in a phur haw ta a ni. An nu leh pate thih thu hi kawngtluanin an hrilh miah lova, In an thlen dawn, Pu J. Thanzualate In bul Dawrpuiah an hrilh chauh a ni. Pu Chhuanvawrate hi Tuikual south-a awm an ni.
Rinzualite hi ATS lamah an chhuk leh thuai a, keini pawhin Shillong atanga kan chhoh pahin ATS-ah kan tlawh a, kan chuanna bus chu hnamdang bus mah ni sela, thil awmzia kan hrilh avangin an ding ve mai a, naupang ho chu gate bulah an lo awm a, thil pekte kan pe a, hnamdangho pawh chuan an lainat ve hle a ni ang, kan vaiin kan mittui a tla hial a ni.
Aw le, ka sawi duh chu hei hi a ni- He bus accident rapthlak takah hian, a khalhtu Pu Chhuanvawrate chan lam chhiat zia leh, an tawrhna namai lo tak hi ngaihtuahpui duh hauh lova, he accident chhanah hian a khalhtu, Pu Chhuanvawra puhmawhna tawngkam tam lutuk hi an chhungte leh an fate, naupangtea nu leh pa sunte rilru hi a na em em a, vawiin thleng hian an la na reng a ni. ‘Kha bus khalhtute nupa thihsan naupang te te te kha in ni maw’ tia, lainat leh khawngaih en zawng hian Mizo mipui leh Mizoram Sawrkar hian an en ngai lo ni mai lovin, kha vanduainaa mawhphurtu ena en hian, an tawrh hlim chhawn atanga vawiin thleng hian diriamna tawngkam hi an la hre fo a ni. An tan chuan a na a nia aw. Hetia mipui leh Sawrkar-in thiam loh a chantir deuh tlat nia an hriat avang hian, an nu leh pa boralna chungchanga Sawrkar atanga hamthatna awm thei chite pawh an beisei ngam chiah lovin, Sawrkar pawh a inhawng chiah lo ni-tein an hre hial thin a ni. Tin, mite lainat pawh hi an hlawh loh phah niin an hria asin. An rilru na leh thinrim bawk si chuan, an rilru dam ve deuhna turin, an rilrua kap tlattu awm chu an sawi thiam ve danin, “Sawrkar hi khin mai ka duh rum rum” an ti hial a ni.
Kha bus-a chuang thei tur zat aia tam, a let zeta tam driver-in passenger a lak vang nia sawi fote hi an tan a na asin. Kha bus-a chuang turte-ah khan driver-in thu a nei miah lo. Shillong Mizoram house Liason Officer ( LO) lam thu a ni. “A chuang thei zat aia a leta tam deuhthaw ticket ka pe tawh” titu pawh Shillong Mizoram LO a nih kha. Chu pawh, amah LO duhdan pawh ni bik lovin, mipui chuang duh mamawh an tam lutuk vang leh an nawr nasat lutuk vang a ni ang tih chu, kha bus chahtute zing ami leh, a tirte, Shillong atanga accident an tawh thlenga awm ve Rev. Zosangliana Coney-in a ziah vek kha. Tunah chuan youtube lama ngaihthlak tur pawh a tam tawh hi. An motor pawh Silchar thlen hma pawha a chiangkuan tawh loh thu leh, ri ruai ruai a awm thute, Silchar workshop-a an luh hnuin, mechanic-ten, ” In driver hi thiam hle lo se chu in lo thleng hauh lovang” an ti, tihte kha engahmah kan ngaihsak lo em ni? Engatinge, miin naupangtein nu leh pa arualin an chana, hman atanga vawiin thlenga lainat tak aruanga, an rilru na tur zawng hlira kan la tawng duh fo mai chu le. Shillong atang khan driver nupui leh a fate khan thutna tur an nei lo. Pi Noengi chu engtintin emawni mi bedding chungah a thu thei hram a, a fanu pawh a Pa sirah an zep mai mai a nih kha. Driver ber nupui fanaute tan chuan na deuh tur asin. Shillong Mizoram house kawt an chhuahsan hnu khan passenger lak belhna tur hmun a awm tawh lo. Chuti chunga driver-in passenger a lak tam vang kan la ti duh talh leh, driver thiam loh vang kan la ti duh tlat hi chu a sual thlak lutuk a ni. Mi chan hi mahni chanah i dah ve thin ang u.
Tin, driver khan zu a rui niawma sawi thinte an awm avangin, khatih hun laia a thawhpui leh an department mi ka hmelhriatte ka zawh pawhin, zu chu a in ve thin, mahse, bus station thlen hnuah chauh a in thin. Zu rui chhe khawpin a in ngai lo, an ti thin. Kan rinthu chhe tak hi kan sawi mai mai thin a ni lo maw.
Aw le, mi chan hi mahni chanah indah thiam thin ila, mihring hi nuam takin kan khawsa ho thei a ni tih hi hre nawn leh ila, mi rilru hi i tina fo lo ang u. Pu Chhuanvawra chhungte leh an fate la dam chhhunte hi, an tawrhna rapthlak tak bakah hian an rilru tina nawn fo tawh lo ila, vawiin thlenga an nu leh pate an la sun reng avang hian i tawrhpui ve tawh zawk ila, hei leh chen rilru natna double an tawrh hi i phal tawh lo ang u.
.jpeg)
Comments
Post a Comment